Վանի թագավորություն

Վանի թագավորության էթնոքաղաքական ծագում:

Ձևաորվում
Այրարատ միջնաշխարհում պատմական վաղ շրջանում ստեղծված քաղաքական կազմավորումը, ի տարբերություն Նաիրյան ազգակից եզրաշխարհների, ապրելով համեմատաբար անխաթար և բնականոն զարգացում, արդեն մ.թ.ա. 9-րդ դարի 1-ին կեսին հասել է ռազմաքաղաքական և տնտեսական այնպիսի հզորության, որ ի դեմս Արամե արքայի (մ.թ.ա. 860-մ.թ.ա. 840), ոչ միայն հաջողությամբ դիմագրավել է Ասորեստանիհարձակումները, այլև գլխավորելով լեռնաշխարհի հայկական ցեղերի ու ցեղային «աշխարհների» համախմբման ընթացքը, կերտել է Արարատյան միասնական տերության հիմքերը։
Այդ քաղաքականությունը շարունակել են Արամեի անմիջական հաջորդները. ըստ Սալմանասար Գ-ի տարեգրություններում պահպանված մի տեղեկության՝ մ.թ.ա. 832/մ.թ.ա. 831-ին Արածանի գետի միջին և ստորին հոսանքի շրջաններն արդեն անցել էին Վանի թագավորության Սարդուրի Ա արքայի (մ.թ.ա. 835-մ.թ.ա. 825) հսկողության ներքո։ Այնուհետև Սարդուրի Ա միավորել է նաև Վանա լճի ավազանի ընդարձակ շրջանները, լճի հարավարևելյան ափին հիմնադրել արքունական նոր բերդաքաղաք Տուշպան, որն այնուհետև դարձել է Արարատյան տերության առաջնակարգ հենակայանը հարավում։ Մայրաքաղաքի կառուցապատման և հարդարման աշխատանքներն ավարտվել են մ.թ.ա. 9-րդ դարի վերջին, մասնավորապես՝ բերդաքաղաքին խմելու և ոռոգելու ջուր մատակարարող Մենուայի ջրանցքի կառուցմամբ։
Պատմություն

Արարատյան տերության կառուցվածքը, հասարա-քաղաքական և իրավական հարաբերությունների համակարգը հատկանշական են վաղ ավատատիրական (ֆեոդալական) հասարակարգին։ Այն ոչ թե սոսկ հասարակա-տնտեսական կազմավորում էր, այլ գլխավորապես հասարակա-քաղաքական և իրավական հարաբերությունների որոշակի համակարգ, որի էական հատկանիշները Հայաստանում արմատավորվել և զարգացել են հենց Արարատյան միասնական պետության կազմավորմամբ։ Արարատյան պետությունը կազմավորվել է ընտանիքի մոդելով, ճիշտ նրա ավանդական հորինվածքի (հայր, մայր, ուստրեր, դուստրեր, թոռներ և ծոռներ) ընդօրինակությամբ։
Տարածքային և պետական միասնության հասած ցեղերին ու ցեղային իշխանություններին հոգևոր-կրոնական ընդհանրությամբ շաղկապելու, հիմնավորվող ավատատիրական հարաբերությունները և քաղաքական կարգերը սրբագործելու, ինչպես նաև շրջակա երկրներից գաղափարապես սահմանազատվելու նպատակով դեռևս մ.թ.ա. 9-րդ դարի վերջին քառորդին վավերացվել է Արարատյան տերության միասնական դիցարանը, սահմանվել են աստվածությունների տեղերը («գահերը») հոգևոր-նվիրապետական կառուցվածքում, հաստատվել նրանց համար զոհաբերվող անասունների տեսակն ու քանակը։ Ինչպես Արարատյան արքան դիտվել է իր վեհապետության ներքո համախմբված ու ենթադասված ցեղային իշխանությունների գերագույն տիրակալը և նախամեծար հայր, այնպես էլ արքայատոհմի աստված Խալդին դիտվել է նրա գերագահությամբ ենթադասված ցեղային աստվածությունների գերագույն աստված ու նախահայր։ Արքայատան գահակալներն իրենց ներկայացրել են իբրև Խալդի աստծու անմիջական սերունդ, կրել արիության և հարության ոգին խորհրդանշող «Արի», «Էրի» կամ «Էրե» մակդիրը, իսկ նրանց արձանները զետեղվել են Արդինի-Մուսասիրի տաճարում՝ աստվածների արձանների շարքում։

Կառավարում
Խմբագրել
Արարատյան արքան ունեցել է միապետի անսահմանափակ իրավունքներ, տնօրինել երկրի գերագույն իշխանությունը, դատավարությունը, զինված ուժերի հրամանատարությունը, հողն ու ընդերքի հարստությունները, մատակարարման համակարգը, ոռոգման ցանցը, ռազմավարչական կենտրոններն են։ Արքայի գահը ժառանգել է ավագ որդին, իսկ մյուս զարմերը բնակվել են արքունի բուն տիրույթից՝ Այրարատ «աշխարհից» դուրս, մասնավորապես՝ Վանա լճից դեպի հյուսիս-արևելք և մինչև Հայկական լեռնապարը տարածվող ընդարձակ հողերում։ Արքայատոհմի կրտսեր զարմերին առաջնակարգ տեղ է հատկացվել պետության քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և կրոնամշակութային կյանքի կառավարման գործերում։ Արձանագրություններում հիշատակվում են աշխարհակալների, գավառակալների, սահմանապահ կուսակալների, զորահրամանատարների, արքունիքի սպասավորների, կնքապահի, գանձապահի, ներքինապետի, դպրապետի և այլ գործակալությունները։

ֆուտբոլ

 

Սեվիլիան գլխավորում է «Լա լիգայում» առաջին հորիզոնականը:

Յուրա Մովսիսիանը վերադառնում է ազգային հավաքական:

Մադրիդի «Ռեալը» պաշտոնապես հաստատել է, որ Կարիմ Բենզեման վնասվածք է ստացել։ Նա վնասել է սրունքի մկանը։ Ակումբը չի նշում է, թե որքան ժամանակ է բացակայելու ֆրանսիացին, բայց նմանատիպ վնասվածքների դեպքում սովորաբար բուժումը տևում է 2 շաբաթ։ Читать «ֆուտբոլ» далее

Մադոնան երգչուհի է: Նա Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից է: Ծնվել է 1958թվի օգոստոսի 16-ին: Անցած շաբաթ նա դարձավ 60 տարեկան: Մադոնան մեծագույն երգչուհի է: Արդեն 40 տարի է` նա երգում է: Նրա սկավառակներից վաճառվել են 300 հատ: Նրա մեծագույն հիթերից է «Like a Virgin’, ‘Papa Don’t Preach’, ‘Vogue’ and ‘Ray of Light’.: Չնայած նրան, որ նա 60 տարեկան է, դեռ աշխատում է: Նա ունի 6 երեխա: Նա որթեգրում է 6 երեխա: Նրանք աֆրիկայից էին:

Ես Ջամալյան Վահագն եմ:Ծնվել եմ 2003 թ. հոկտեմբերի 12-ին: Սիրում եմ դիտել և խաղալ ֆուտբոլ,հատկապես «Արքայական ակումբի» խաղերը:Սովորում եմ Մխիթար Սեբաստացիյի անվան ավագ դպրոցում,10-րդ դասարանում: Հաճախում եմ «Գրանդ Սպորտ» մարզարողճական համալիր:Զբաղվում եմ Սկվոշով,արդեն 2 տարի:Սիրում եմ դիտել ֆիլմեր, օրինակ`դրամա,կատակերգություն,մարտաֆիլմ էր և այլն:Մոտ ապագայում ցանկանում եմ դարնալ սպորտային մեկնաբան:

2. Prepositions Exercises

Choose the best answer to complete each sentence.

1. The bone was considering the dog.
a. About
b. For
c. After
d. Considering

2. We are going on vacation inAugust.
a. On
b. At
c. In
d. Since

3. Please put the vase on the table.
a. In
b. On
c. For
d. Over


4. I received a present by Janet.
a. From
b. Of
c. By
d. About
5. School begins in Monday.
a. In
b. On
c. From
d. Since